مرحوم حاج ملّاسلطانمحمد گنابادى (سلطانعليشاه)، ۴ ج، هفده + ۱۴۱۹ ص، رحلى، چ ۲، بها: ۴۰۰۰۰۰ ريال.
بيان السعاده يگانه تفسير كامل عرفانى و شيعى قرآن به زبان عربى است و مؤلّف جليلالقدر آن، از اقطاب بزرگ متأخّر سلسله نعمتاللّهيه است. تفسير با مقدّمهاى در حقيقت علم و علائم آن و جهل مركب آغاز شده، سپس مطالب جامعى درباره قرآن و فضيلت آن، تفسير، تنزيل و تأويل آن آمده است. در ضمن مطالب كتاب، به تناسب موضوع، مقالات مستقلى (غالباً عرفانى) با عنوان "تحقيق" نوشته شده است. مدار تفسير حول مفهوم وَلايت بهمعناى عرفانى و شؤون و جوانب مختلف آن است. بيانالسعاده علاوهبر جنبههاى عرفانى، جنبههاى روايى، فقهى و مباحث فلسفى، كلامى و ادبى نيز دارد. همچنين مفسّر جليل در نقل اخبار وارده در هر موضوعى به جمع و تطبيق ميان آنها مبادرت نموده بهگونهاى كه همه اقوال در مقام و مرتبه خود با يكديگر سازگارند، مگر در موارد نادرى كه صحّت اخبار مخدوش باشد. در مورد آراى فلسفى و لطايف عرفانى و عقايد كلامى نيز همين گونه عمل شده است.
از ديگر ويژگىهاى اين تفسير آن است كه مرحوم سلطانعليشاه با توجّه به ترتيب موجود ميان آيات و عبارات، به بيان ارتباط معنوى ميان آنها پرداخته است. بيان السعاده در سال ۱۳۱۴ قمرى براى اوّلين بار در دو جلد منتشر شد و مجدّداً در سال ۱۳۴۴ شمسى در چهار مجلد با مقدّمه مفصّلى كه مرحوم آقاى حاج سلطانحسين تابنده به زبان عربى بر آن نوشتند، تجديد چاپ گرديد. همچنين اخيراً بهصورت افست از چاپ دوم، در بيروت نيز منتشر شده است.
|